Met aandelen worden werknemers mede-eigenaar en raken ze sterker betrokken bij de organisatie. Bij gunstige resultaten mogen deelnemers rekenen op een jaarlijkse winstuitkering in de vorm van dividend. Tegelijkertijd komt de waarde van het bedrijf tot uiting in de prijs van het aandeel: hoe beter het gaat, hoe meer het aandeel waard wordt. Werknemers krijgen bovendien toegang tot en stemrecht op de aandeelhoudersvergadering. Dit biedt mogelijkheden voor inspraak en medezeggenschap. Als werknemers gezamenlijk een behoorlijk aandelenpakket verwerven, kunnen zij op grond daarvan werkelijk meepraten. Dat is participatie in optima forma. Er kan ook worden gekozen voor een variant met certificaten van aandelen, waarbij het zeggenschapselement wordt beperkt of in banen wordt geleid.
Voordelen
- Grotere betrokkenheid bij het bedrijf en aansporing om mee te denken. Aandelen dragen bij aan een participatief klimaat.
- Mogelijkheid om mee te delen in de groei en waardeontwikkeling van het bedrijf en kans op financiële voordelen via dividend en koersstijging.
- De belangen van bedrijf en werknemers gaan parallel lopen. Dit draagt bij aan openheid, samenwerking en een participatief klimaat in de organisatie.
- Op de aandeelhoudersvergadering kan de organisatie gebruikmaken van kennis van werknemers over onderwerpen als investeringen en toekomststrategieën.
Nadelen
- (Beperkte) financiële risico's.
- Zittende aandeelhouders vrezen verwatering van hun bezit.
- Vrees van directeuren-grootaandeelhouders dat zij in hun vrijheid van handelen belemmerd worden.
Orientatie op aandelen
Bij de keuze voor aandelen als vorm van participatie spelen twee afwegingen. Ten eerste, de wijze waarop de met aandelen verbonden zeggenschap wordt vormgegeven. Werknemers kunnen soms veel invloed uitoefenen op de aandeelhoudersvergadering. Er kan ook worden gekozen voor participatie via certificaten van aandelen. In dat geval, is er sprake van beperkte zeggenschap voor werknemers. Verder moet de vraag worden beantwoord wie er mee mogen en kunnen doen. Hoeveel aandelen kunnen werknemers collectief en individueel verwerven? Dit hangt weer samen met de financiële draagkracht van werknemers en hun vertrouwen in de onderneming. 'Werknemersaandelen' vormen een veelzijdig onderwerp dat vraagt om een uitgebreide oriëntatie.
In de praktijk
Werkgevers dienen aandelen beschikbaar te hebben om werknemers te kunnen laten participeren. Dat kunnen bestaande aandelen zijn. Zijn die er niet, dan is er sprake van uitgifte van nieuwe aandelen. Werknemers richten zich in eerste instantie vooral op het financiële aspect: wat kost het, wat levert het op en wat zijn de risico's? De financieringsmogelijkheden moeten duidelijk zijn, evenals de voorwaarden voor deelname. Al deze aspecten vormen de spelregels in het participatiereglement. Een bijzonder punt van aandacht is verder de handel in aandelen. Dit maakt participatie tot een heel concreet en actief proces. De handel in werknemersaandelen kent altijd speciale voorwaarden.
Fiscale aspecten
Wanneer werknemers aandelen kopen in de onderneming, gebeurt er fiscaal gezien niets. Om het aandelenplan aantrekkelijk te maken, verlenen bedrijven echter nog wel eens korting of verstrekken een bonus, bijvoorbeeld twee aandelen voor de prijs van één. In dat geval moet er rekening mee worden gehouden dat de fiscus de hoogte van het betreffende bedrag interpreteert als loon waarover zowel werkgever als werknemer belasting is verschuldigd. Het bedrag dat bij de werknemer als loon wordt aangemerkt is voor de werkgever aftrekbaar van de vennootschapsbelasting. Dividendbelasting en dividendvrijstelling zijn met ingang van 2001 afgeschaft. In plaats daarvan vindt heffing plaats in box 3. Daarin geldt een heffingvrij vermogen voor inkomsten uit sparen en beleggen van 17.000. Boven dit bedrag geldt een forfaitair rendement van 4% waarover 30% inkomstenbelasting is verschuldigd. Dit betekent een effectieve belastingdruk van 1,2%. Door middel van de spaarloonregeling kunnen werknemers op fiscaal aantrekkelijke wijze aandelen verwerven in het bedrijf van de werkgever. Spaarloon vertegenwoordigt de voornaamste (fiscale) stimulans voor werknemersaandelen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten